Farzandingizni Bo’yi Qisqa Bo’lib Qolmasin: Bolalarni Bo’yini Uzaytiradigan Yeguliklar

Bolalarning boy o’sishi, bola ulg’ayyotgan vaqtida ustuda ko’p o’ylanilgan va qayg’ulanilgan mavzulardan biri. “Bu oy qancha osdi?”, “Yoshiga bo’yi mosmi?”, “Bir muammo bormi?” kabi savollar ko’p uchraganligi uchun sizning etiboringizga bir maqola tayorladik. “Bolaning bo’yi o’sish uchun qaysi omillar tasir o’tkazadi?” va “Bola o’sish formulasi nma?” kabi savollarning javoblarini bu maqolamiz davomida bilib olasiz.

Bo’y o’sishi uchun nmalar qilishlik zarur?

Bo’y o’sishiga doir bir qncha omillar bor. Genetik hususiyatlari va bolaning vujudiga bog’liq bo’lgan o’zgarishlar bo’y mavusi, bolaning oziqlanishlik tarziga go’raham o’zgarshi mumkun. Boyi uzayishligi uchun yeyiladigan yeguliklar bolaning rivojlanishidaham katta o’rni bor. Genetik, garmonlar va oziqlanish, uch omili bo’lgan bo’y o’sishi mavzusini sizlar uchun izlandik.

Genetik omillar

Hali ona qornida ekan paydo bo’lgan genetik omillar, bo’y borasida juda kata ro’l oladi. Har bir bolaning bo’yi va boshqa jismoniy hususiyatlari ona va otadan alohida-alohida o’tadigan ikki gendanham tasirlanadi. Bu sababli harbir bolaning boylari farqli bo’ladi. Bundan tashqari bo’y uzaytirish uchun qilinadigan harakatlarham farqli natijalar beradi.

Garmonlar

Bolalarda ulg’ayishlik garmonlarining va qalqonsimon garmonlar bo’y borasida tasirlik bo’lgan omillardan biri. Bu sababdan ulg’ayishlik va qalqonsimon garmonlarni yetarli ve tartibli ishlashligi bolaning ulg’ayishi uchun judaham muhim. Bundan tashqari bolaning bo’yi bir tartibda uzayishi uchun yetarli uyquham muhumdir.

Bo’y osishligiga bog’liq mummmolar faqatgina bo’y o’smay qolioshi gina emas, bo’yni ortiqcha uzayishiham o’sishlikda muammo sababi bo’ladi. Bu sababli ota-onalarning bu borada diqqatli bo’lishliklari lozim, bolani ulg’ayish paytida kuzatib borishlari kerak. Agar bir muammo bor ekanini oylayotgan bo’lsalar albatta mutahasis bilan maslahatlashishlari lozim.

Oziqlanish 

Genetik va garmonlar omillaridan so’ngra ulg’ayishlikga tasir bo’ladigan yana bir muhim omil bolaning ozuqalanishi. Chunki bo’yi qisqalikning eng asosiy sabalaridan yetarsiz ovqatlanish bo’ladi. To’g’ri va yetarli taomlanish butun yoshda ulg’ayishga tasir o’tkazadi. Yetarli protein, miniral va vitaminlar olishligi ham bo’yi o’sishida hamda jismonan yetilishligida yaxshi tasir o’tkazadi. Hususan ulg’ayishlik garmonlariga tasir qiladigan kalsiy va D vitaminiga boy bo’lgan ozuqalar, rux manbaalari va to’g’ri badan tarbiyalar bo’y o’sishi uchun foydali bo’ladi.

Bo’y ostirish ozuqalariga o’tishdan oldin shuni aytib o’tishni lozim ko’rdik, bola uchun to’g’ri badan tarbilalar tanlash haqida. Bolaning ulg’ayishlik davrida ozuqalar qadar badan harakatlariham tasir o’tkazadi. To’g’ri tartibda badan tarbiya bolaning bo’yi o’sishi uchun yordam beradi. Arg’amchida sakrash, suzish, voleybol va basketbol o’ynashlik bolaning ulg’ayishida yaxshi tasir o’tkazadigan sportlardan bazilari. Ana endi bo’y uzaytiradigan ozuqalarga kelsak…

Bo’y o’stiradigan vitaminlar nmalar?

O’sish davrida bo’lgan, hususan 1-9 yosh oralarida kunlik tarzda olishligi kerak bo’lgan vitaminlar va minerallar bor. Bulardan eng birinchi bo’lib keladigan muhumlaridan vitamin D bo’ladi.

 D vitamini, vujudga olingan butun vitamin minerallarni tanaga yoyilishiga yordam beradi. Shu bilan suyaklar rivojlanishi uchun judaham muhum yer oladi. D vitaminining eng sog’likli olishlikning yo’li quyosh nurlaridir. Mutahasis tavsiyasiga ko’ra quyoshning tik vaqtidan tashqari kunning istalgan vaqtlarida kunda bir marotaba bolani quyosh nurlariga chiqarishlik bolaning bo’yi o’sishi va suyaklarning rivojlanishi uchun foydalikdur.

Bo’y o’stiradigan mevalar nmalar? 

Bo’y o’sishi uchun yardam beradigan ozuqalardan biri mevalar. Suyaklarni rivojlanishi va muskullarni kuch olishi uchun vitaminlari yuqori bo’lgan mevalar, orik, sitrus mevalar, qovun, greyfurt, mango, tarvuz, anjir, kabi mevalarni istemol qilishga etiborli bo’lish lozim. Bular bilan birga optik tolaga boy bo’lgan kuritilgan anjir ichida bo’lgan yuksak miqdorda protein bilan bo’y o’sishida tasirlidur.

Bo’y o’stiradigan sabzavotlar nmalar?

Sabzavotlar mevalarda bo’lganidek vitamin va rux borasida juda boy oziqalardur. Sabzi, qovoq, ismaloq, kartoshka, gulkaram kabi ozuqalar, ichida folik kislotasi va A vitamini sababli bo’y o’sishiga tasir o’tkazadi.

Bundan tashqari so’ya, barcha sabzavotlar ichida eng ko’p proteini bo’lgan ozuqadir. Bu suyaklarni rivojlanishida va muskullarni hajmini ortirishda koni foyda. Mutahasislarni aytishiga ko’ra bolalarga, bo’y o’sishi va suyaklar rivojlanishi uchun kunda 50 gr. miqdorda istemol qilishi yetarlidur.